حبس تعزیری چیست؟
حبس تعزیری نوعی مجازات است که میزان و نوع آن را قانونگذار تعیین میکند و قاضی بر اساس شرایط پرونده میتواند آن را اجرا، تخفیف، تبدیل یا تعلیق کند.
مجازاتهای تعزیری در دستهی مجازاتهایی قرار دارند که قابل تخفیف، تعلیق، جایگزینی و تبدیل هستند.
ویژگیهای حبس تعزیری
-
مدت آن در قانون مشخص شده است.
-
قاضی میتواند با توجه به اوضاعواحوال جرم، تخفیف یا تعلیق بدهد.
-
در جرایم تعزیری، امکان عفو یا تعلیق مجازات وجود دارد.
-
معمولاً هدف از آن اصلاح مجرم و پیشگیری از تکرار جرم است.
حبس تعلیقی چیست؟
حبس تعلیقی به این معناست که قاضی اجرای حکم حبس را برای مدت مشخصی به تعویق میاندازد و مجرم در این مدت آزاد میماند؛ اما اگر شرایط تعیینشده توسط دادگاه را نقض کند، حبس اجرا میشود.
شرایط صدور حبس تعلیقی
-
مجرم باید سابقه مؤثر کیفری نداشته باشد.
-
جرم باید از جرایم قابل تعلیق باشد (برخی جرایم غیرقابل تعلیقاند).
-
دادگاه باید احتمال دهد که مجرم دوباره مرتکب جرم نمیشود.
مدت تعلیق
معمولاً بین ۲ تا ۵ سال تعیین میشود.
شرطهای رایج در حبس تعلیقی
قاضی میتواند مجرم را موظف کند به:
-
عدم رفتوآمد به مکانهای خاص
-
عدم ارتباط با افراد خاص
-
انجام خدمات عمومی
-
گذراندن دورههای آموزشی یا درمانی
تفاوت حبس تعزیری و حبس تعلیقی
| مقایسه | حبس تعزیری | حبس تعلیقی |
|---|---|---|
| تعریف | اجرای واقعی حکم حبس | تعویق اجرای حکم با شرایط مشخص |
| مکان اجرا | زندان | خارج از زندان |
| هدف | تنبیه + اصلاح مجرم | پیشگیری، اصلاح و کاهش جمعیت زندانها |
| امکان عدم اجرا | ندارد، مگر با تبدیل یا تخفیف | دارد، در صورت رعایت شرایط |
| سابقه کیفری | منجر به سابقه میشود | در صورت رعایت کامل، سابقه منفی برجا نمیگذارد |
| مناسب برای چه کسانی؟ | جرایم متوسط تا سنگین | افرادی بدون سابقه یا با احتمال اصلاح بالا |
مثال ساده برای درک تفاوت
فرض کنید فردی به جرم توهین محکوم به ۶ ماه حبس تعزیری شده است.
وضعیت اول: حبس تعزیری
فرد باید ۶ ماه را در زندان بگذراند.
وضعیت دوم: حبس تعلیقی
دادگاه تشخیص میدهد که فرد قابل اصلاح است.
حکم را ۲ سال تعلیق میکند.
اگر در این ۲ سال جرم جدیدی انجام ندهد، حبس اجرا نمیشود.
آیا هر حبس تعزیری قابل تعلیق است؟
خیر.
برخی جرایم مانند:
-
جرایم امنیتی
-
آدمربایی
-
تجاوز
-
قاچاق مواد مخدر سنگین
قابلیت تعلیق ندارند.
جمعبندی
-
حبس تعزیری یعنی مجازات قطعی حبس که باید اجرا شود.
-
حبس تعلیقی یعنی تعویق اجرای حبس به شرط رعایت مقررات.
-
حبس تعلیقی به کاهش ازدحام زندانها و اصلاح سریعتر مجرم کمک میکند.
-
فقط در صورت نقض شرایط، مجازات تعلیقی به حالت اجرا درمیآید.
